JBL expeditie 2001 Manado / Sulawesi

Een onderwaterfauna van een ongelooflijke veelzijdigheid!

MAP

Wilt u in korte tijd zo veel mogelijk verschillende dieren zien? Wilt u zeldzaamheden zien en ben u ook gefascineerd van dieren die kleiner zijn dan drie centimeter? Dan moet u in ieder geval eens naar Manado op Sulawesi. Dat gebied heeft de grootste soortenrijkdom op aarde, respectievelijk die je in zee kunt vinden. In een enkele duiktocht om Manodo zie je meer vissoorten dan in andere gebieden in een hele week. De veelzijdige viswereld is echter slechts het toneel voor een nog veel spectacturairder schouwspel:

Dit zijn de kleine bijzonderheden uit de zee die je zelden op het eerste gezicht ziet, maar pas de tweede of derde keer. Of het nou de vele soorten naakt-, draad- of porseleinslakken zijn, de veelkleurige platte wormen of zeldzame garnaalsoorten zijn; in de drie duikgebieden om Manado zijn ze allemaal gegarandeerd te vinden.

Platwormen

Duikers kunnen kiezen uit de eilanden om de stille vulkaan Manado Tua, de noordelijk gelegen Bangka eilanden en de straat van Lembeh in het oosten.

De vulkaan Manado Tua

Het zicht in de zee bij Manado varieert sterk afhankelijk van het jaargetijde. Een acceptabel zicht van 15 m is evenwel gegarandeerd. In sommige maanden bedraagt het zicht echter meer dan 40 m. De temperatuur van het water ligt tussen 28 en 30° C. De beste reistijd is van mei tot oktober. Snorkelaars vinden in de koraalriffen om Manado eveneens hun paradijs.

Strand bij de Banka eilanden

Veel riffen zijn zogenoemde franjeriffen die zich van een paar meter van het strand van prachtige eilanden tot dicht onder het wateroppervlak uitstrekken. Hier kan de snorkelende aquariaan de koralen die hij thuis heeft en andere dieren in hun natuurlijke leefmilieu observeren en nieuwe ideeen opdoen voor zijn eigen „huisrif“ in de woonkamer. Het is bijvoorbeeld zeer interessant te zien welke koralen op het dak van het rif in de volle zon groeien en welke soorten de voorkeur geven aan een plek in de schaduw. Door vlindervissen te observeren kun je vaststellen of deze dieren voor een aquarium met ongewervelden geschikt zijn of niet. Er zijn maar een paar soorten die aan de tere koralen knabbelen. Als je over de kant van het rif kijkt, kun je in de diepte haaien zien, met grote Napoleon lipvissen spelen of pelagische makreel- en tonijnsoorten bij het jagen toezien. Aan de voor Manado typische steile wanden zijn indrukwekkend mooie formaties van zachte koraal te bewonderen. Reusachtige vaassponzen, die in het Caraibische gebied veel voorkomen, rijzen om de paar meter in het heldere water op.

De bij veel zeewateraquarianen zo geliefde muilbroedende Pterapogon kauderni kunnen op een diepte van slechts enkele meters op de duikplaatsen van de Lembeh-Straat worden geobserveerd

Aan de buitenriffen van de Bangka Inseln vindt de koraalliefhebber iets unieks: een blauwe vorm van de anders rode orgelkoralen (Tubipora) is daar aan te treffen op 15 tot 25 meter diepte. Het duurt niet lang voor je de duikgronden bereikt: de vaartijd bedraagt tussen 5 en 60 minuten. Alleen voor de verder weg gelegen Lembeh-straat moet rekening worden gehouden met een twee uur durende vaartijd. Maar dit duikdoel heeft dan ook iets te bieden dat uniek is op de wereld: een verzameling van de merkwaardigste dieren die in tropische wateren te vinden zijn. Hengelaarvissen, Pfeifenfische, zeldzame inktvissoorten en mini-organismen met een lengte van slechts enkele centimeters leven in dit tegen de open zee beschutte zeekanaal. Helaas is het zicht niet bijzonder goed. Maar gelukkig is dat ook niet nodig om deze dieren goed te kunnen zien. Bekende rariteiten als de kleine pygmee-zeepaardjes kunnen de ervaren duikgidsen iedere duiker met goede ogen naar wens laten zien.

Aan de voor Manado typische steile wanden zijn prachtige formaties van zachte koralen te vinden. Reusachtige vaassponzen, die in het Caribische gebied veel voorkomen, rijzen om de paar meter in het heldere water op.

Er zijn altijd weer duikers die meer dan twintig minuten proberen de dieren te zien te krijgen, hoewel de gids er met zijn vinger naar wijst! De liefhebbers van brak water onder de aquarianen komen in Manado eveneens op hun kosten. In uitgestrekte mangrovebossen kan iedereen de kleuterschool van de zee bezoeken. Hier komen alle jeugdstadia van de zeevissen bijeen. Bovendien zijn aan het wateroppervlak modderspringers en zwaaiende krabben te zien.

Wie op zoek is naar sensaties als walvishaaien en scholen van hamerhaaien komt niet op zijn kosten in Manado. Manado is een paradijs van kleine schoonheden en een waar rariteitenkabinet van de zee! Dit is overigens een van de redenen dat de JBL onderzoekers in 2001 de wateren om Manado nader onderzocht